Gdy niepokoimy się rozwojem dziecka – diagnostyka autyzmu.

Zdiagnozowanie autyzmu u dziecka to proces bardzo skomplikowany i wymagający licznych obserwacji. Autyzm jest zaburzeniem, które nie rzuca się w oczy tak jak np. zespół downa czy ADHD. Wykrycie go wymaga wielokrotnych wizyt u specjalistów i bardzo długiej obserwacji przez rodziców. Dziwny stan dziecka autystycznego może być wyjaśniany różnymi innymi powodami, np.  wadą słuchu, opóźnieniem w rozwoju lub po prostu trudnym charakterem. Należy pamiętać że im wcześniej autyzm u dzieci jest diagnozowany, tym większe mają szanse na powodzenie w walce z zaburzeniem.

Rodzice z reguły wszelkie problemy rozwojowe dziecka zgłaszają do lekarza pierwszego kontaktu. Często zdarza się, że lekarz bagatelizuje problem, tłumacząc że każde dziecko rozwija się inaczej i za pewne już wkrótce dorówna we wszystkim rówieśnikom. Wyjaśnienie niepokojącego nas stanu będzie proponować na późniejszy okres, kiedy dziecko będzie starsze i nie będzie problemu ze zbadaniem go. Tak właśnie zaczyna się dla rodziców pełen nerwów, prób i błędów okres, w którym będą poszukiwać powodów przykrego stanu rzeczy.

Jeśli więc wizyta u lekarza pediatry nie przyniosła odpowiednio skrupulatnej porady, swoje kroki musimy skierować do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Celem pracy tego miejsca jest kompleksowe przebadanie dziecka pod względem zaburzeń rozwojowych, określenie tych zaburzeń, zakwalifikowanie do odpowiednich form terapii, edukacji czy udzielenie wskazówek jak postępować z dzieckiem. W poradni dziecko przechodzi przez szereg testów z psychologiem i pedagogiem, które mają jasno pokazać deficyty w rozwoju, potencjalne możliwości dziecka, oraz poziom na jakim się obecnie znajduje. Kluczową sprawą jest również zebranie wywiadu od rodziców. Jeżeli zespół poradni widzi taką potrzebę, kieruje dziecko do lekarzy specjalistów, którzy mogą odkryć pierwotne źródło problemów dziecka – zazwyczaj są to tacy specjaliści jak neurolog, okulista, audiolog czy laryngolog. Gdy dziecko ma wyraźne problemy emocjonalne, może zostać skierowane do psychiatry dziecięcego. 

Według ICD-10 zdiagnozowanie autyzmu obejmuje obszar trzech objawów  w  następującym zakresie:

- zaburzenia czynności wchodzenia w relacje społeczne;

- braki jakościowe w porozumiewaniu się;

- sztywne, cyklicznie powtarzające się zachowania i schematy zachowań, aktywności i zainteresowań.

Upośledzenie umiejętności wchodzenia w interakcje społeczne wiąże się z brakiem umiejętności  nawiązywania i podtrzymywania kontaktów międzyludzkich.  Dzieci z autyzmem odczuwają więź z rodzicami i opiekunami, lecz nie okazują jej w oczekiwany społecznie sposób.  Nie przejawiają empatii, brakuje im podzielnej uwagi  czy niezdolność do interpretacji czyiś gestów.  Ze strony dziecka nie występują, lub występują sporadycznie, takie reakcje jak mimika twarzy lub kontakt wzrokowy. Podstawowe reguły społeczne są bardzo trudne do zrozumienia. Dziecko autystyczne świadomie i celowo ogranicza swoje kontakty społeczne do minimum.  to spektrum społeczne zachowań dzieci z autyzmem jest bardzo proste do wykrycia przez rodziców i daje zazwyczaj pierwsze sygnały że coś jest nie tak z dzieckiem.

To, czy nasze dziecko ma autyzm nie jest możliwe do ocenienia przy jednorazowej wizycie u psychologa. Najpierw dziecko musi przejść szereg badań psychologiczno-pedagogicznych, następnie wszelkie badania lekarskie. Na koniec rozpoczyna się długotrwała obserwacja dziecka, która trwa określony czas. Po tym czasie specjaliści ustalają diagnozę i dalsze metody terapii i rehabilitacji społecznej takiego dziecka. Wyznaczają mu odpowiednie metody nauki, dają szkole zalecenia co do sposobu oceniania i kształcenia dziecka. Potem trwa długa i żmudna praca, po to, aby dziecko wiodło szczęśliwe i sprawne życie podobnie jak  jego rówieśnicy.