Zespół Aspergera to zaburzenie rozwoju, które należy do rodziny zaburzeń autystycznych. Czyli przypomina autyzm u dziecka. Charakteryzuje się upośledzeniem pewnych aktywności społecznych, brakiem akceptacji zmian i elastyczności myślenia. Występuje w tym schorzeniu obsesyjne myślenie o swoich zainteresowaniach i wcielanie tych zainteresowań w życie kiedy to tylko możliwe. Krótko mówiąc, zespół Aspergera to łagodniejsze przypadki autyzmu. Zaburzenie tego rodzaju jest nieuleczalne w sposób farmakologiczny i trwa do końca życia. Schorzenie to jest rzadko diagnozowane w młodszym wieku, ujawnia się dopiero po rozpoczęciu przez dziecko obowiązku szkolnego. Cechy najbardziej typowe dla Aspergera ujawniają się w najmłodszym wieku, później zanikają lub nasilają się ze względu na indywidualny charakter chorego.
Dziecko autystyczne ma mniejszą od przeciętnej liczbę komórek nerwowych w jądrze migdałowatym, czyli obszarze w którym przetwarzane są emocje. Wskazują na to badania prowadzone na mózgach pobranych po śmierci chorych. Zespół naukowców z Kalifornii przebadał mózgi dziewięciu zmarłych mężczyzn, którzy chorowali na autyzm. Okazało się że mózgi chorych na autyzm lub Aspergera miały o wiele mniej neuronów w porównaniu z mózgami zdrowymi. U zdrowego, 27 letniego mężczyzny stwierdzono 14 milionów neuronów, a u 30 latka chorującego na autyzm, było ich tylko 8,5 miliona. Naukowcy twierdzą, że te właśnie braki odpowiadają za ograniczone umiejętności społeczne.
Ważnym objawem Aspergera są obsesyjne zainteresowania. Są one bardzo wciągające, często ekscentryczne. Dziecko ogranicza zainteresowanie innymi dziedzinami na rzecz swojej fascynacji. Potrafi zapamiętać bardzo dużo informacji ze swojej ulubionej dziedziny, podczas gdy trudno im zapamiętać cokolwiek z życia „poza” obszarem zainteresowania – imię nowej koleżanki, itp. Z wiekiem, kiedy rosną zdolności intelektualne dzieci, daje się zauważyć sukcesywne poszerzanie wiedzy z zakresu obsesji. Zainteresowania dzieci z Aspergerem są często bardzo podobne. Jest to zazwyczaj układanie, porządkowanie, kolekcjonowanie, zbieranie wiadomości na dany temat. Gdy tylko dziecko z jakiegoś powodu spowoduje lukę np. w zgormadzonych wiadomościach, np. nie kupując kolejnego numeru jakiegoś pisma tematycznego, zaczyna odczuwać opór psychiczny i najczęściej porzuca to zainteresowanie na korzyść innego. Właśnie dlatego „obsesje” takich dzieci bardzo często się zmieniają. Dzieci takie również odczuwają bardzo silny opór przed wszelkimi formami improwizowania. Wszystko musi mieć swoje określone miejsce i czas.
Trzeba koniecznie powiedzieć o trudnościach, jakie przychodzą dziecku przy zaakceptowaniu wszelkich zmian w otaczającym go środowisku. Dzieci z tego typu zaburzeniami czują się najlepiej w uporządkowanym i zorganizowanym świecie. Próba zaprowadzania wszelkich zmian budzi w nich dużą frustrację i poczucie gniewu. Występują trudności w różnicowaniu i ocenie wykonywanych czynności – dla dziecka ważniejsze jest, przykładowo, układanie klocków, niż zjedzenie obiadu. Podobnie jest z dopasowywaniem czasu do różnych czynności, oraz przenoszeniem uwagi z jednego działania na inne. Każde zadanie, jakie zostało rozpoczęte przez dziecko, musi być konieczne skończone, ponieważ dziecko odczuwa wewnętrzny przymus skończenia czynności.
Częstym spektrum zespołu Aspergera jest problem z rozumieniem mowy, sarkazmu, metafor, ironii i tym podobne. Jest to ogromnym utrudnieniem socjalizacji takiego dziecka. Zaskakującym dla społeczności otaczającej dziecko, jest używanie przez nie zupełnie nie adekwatnego języka do sytuacji. Przykładowo, gdy dziecko opowiada o swoich zainteresowaniach, korzysta z języka wysoce specjalistycznego, podręcznikowego. Badania ujawniają że w trakcie mówienia, u osób zdrowych i chorych aktywne są te same obszary mózgu, lecz u chorych, ich praca jest o wiele mniej zsynchronizowana. Choroba charakteryzuje się podobnymi cechami jak autyzm. Badania prowadzone są w bardzo podobny sposób.
Leczenie Aspergera jest procesem podobnym jak leczenie autyzmu. W grę wchodzą tutaj takie działania jak wspomagająca farmakoterapia, psychoterapia, odpowiednio dobrany proces kształcenia i socjalizacji, oraz spektrum organizacyjne leczenia – dziecko musi przebywać w klasie gdzie nie ma wielu kolorowych tablic (najlepiej puste ściany), oraz wielu innych dzieci. Najczęściej musi mieć też swojego własnego opiekuna, który pomaga mu wykonywać zadania i się na nich skupiać. Osoby dotknięte Aspergerem i autyzmem mają w naszym kraju wciąż dość ciężkie życie, ponieważ brakuje wykwalifikowanego personelu, który mógłby edukować i rehabilitować te dzieci.
